اینترنت فیبر نوری در حال تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های ارتباطی برای خانه‌ها، شرکت‌ها، سازمان‌ها، مراکز تجاری و دیتاسنترها است. اگر تا چند سال قبل سرعت 100Mbps برای بسیاری از کاربران عدد بزرگی محسوب می‌شد، امروز سرویس‌های FTTH با سرعت‌های صدها مگابیت و حتی گیگابیتی در دسترس قرار گرفته‌اند و نسل‌های جدید PON نیز ظرفیت را بسیار فراتر برده‌اند.

اما اینترنت فیبر نوری فقط یک «کابل سریع» نیست. پشت اتصال Fiber مجموعه‌ای از تجهیزات مانند OLT، Optical Splitter، FAT، کابل Drop، ONT یا ONU، کانکتورهای Optical و تجهیزات شبکه قرار دارد.

در این راهنما از شبکه شین، مسیر اینترنت فیبر نوری را از مرکز اپراتور تا مودم کاربر دنبال می‌کنیم و به زبان ساده بررسی می‌کنیم که FTTH چیست، چه تجهیزاتی دارد، GPON و XGS-PON چه تفاوتی دارند، مودم فیبر نوری چگونه انتخاب می‌شود، سرعت واقعی به چه عواملی بستگی دارد و خرابی شبکه Fiber چگونه عیب‌یابی می‌شود.

اینترنت فیبر نوری چیست؟

Fiber Optic به فناوری انتقال اطلاعات با استفاده از نور در رشته‌های بسیار باریک شیشه‌ای یا پلاستیکی گفته می‌شود.

در کابل‌های مسی، اطلاعات با سیگنال الکتریکی منتقل می‌شود، اما در شبکه فیبر نوری، انتقال اطلاعات بر پایه سیگنال Optical انجام می‌شود.

همین تفاوت بنیادی باعث شده Fiber برای ایجاد ارتباطات پرظرفیت در مسافت‌های مختلف گزینه بسیار مهمی باشد.

از فیبر نوری در بخش‌های مختلف شبکه استفاده می‌شود:

• اینترنت خانگی
• شبکه اپراتورها
• ارتباط بین ساختمان‌ها
• دیتاسنترها
• Backbone شبکه
• ارتباطات مخابراتی
• شبکه‌های سازمانی
• دوربین‌های مداربسته در مسافت زیاد
• اتصال سایت‌های صنعتی
• شبکه‌های موبایل و 5G

بنابراین وقتی درباره اینترنت فیبر نوری صحبت می‌کنیم، در واقع درباره یکی از کاربردهای یک فناوری ارتباطی بسیار گسترده‌تر صحبت می‌کنیم.

فیبر نوری چگونه اطلاعات را منتقل می‌کند؟

FTTH چیست؟

FTTH مخفف:

Fiber To The Home

تجهیزات اصلی شبکه فیبر نوری FTTH

برای اینکه اینترنت از اپراتور به خانه یا شرکت برسد، چند تجهیز مهم در مسیر قرار می‌گیرند.

OLT چیست؟

OLT یا Optical Line Terminal یکی از تجهیزات اصلی سمت اپراتور در شبکه PON است.

OLT با تعداد زیادی مشترک ارتباط برقرار می‌کند و نقطه مهمی در اتصال شبکه بالادستی اپراتور به شبکه Optical Distribution Network محسوب می‌شود.

به زبان ساده:

OLT سمت اپراتور قرار دارد و ONT سمت مشترک.

در پروژه‌های بزرگ، یک OLT می‌تواند از طریق ساختار PON و Splitterها به تعداد زیادی مشترک سرویس ارائه دهد.

Optical Splitter چیست؟

یکی از ویژگی‌های شبکه PON این است که برای تقسیم مسیر Optical می‌توان از Passive Optical Splitter استفاده کرد.

مثلاً Splitterهایی با نسبت‌هایی مانند:

1:2

1:4

1:8

1:16

1:32

1:64

وجود دارند.

برای مثال در Splitter با نسبت 1:8، یک مسیر Optical به هشت شاخه تقسیم می‌شود.

البته تقسیم سیگنال بدون هزینه نیست. هر مرحله Split باعث ایجاد Optical Loss می‌شود و به همین دلیل Power Budget شبکه باید هنگام طراحی محاسبه شود.